عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
96
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
شخص ما به تكاليف و حدود وزرا و متصديان خدمت مواظبت تامه داشته باشد ، لهذا ميرزا على خان امين الدوله را كه عقلا و فعلا و در صداقت و راستى و دولتخواهى او را سنجيدهايم و در ميان تمام چاكران و رجال دربارى به تمام صفات كه مىخواهيم موصوف است و از عقايد و خيالات ما كه در نظم مملكت و آسودگى رعيت داريم كاملا مستحضر است ، براى انجام اين امر خطير مهم عمده معين فرموديم و او را به خطاب جليل وزارت عظمى كه درخور اين مقام رفيع است سرافراز داشتيم و به موجب اين دستخط رياست كل وزارتخانهها و دواير دولتى را از داخله و خارجه و نظام و ماليات و گمركخانه ولايات و عزل و نصب حكام و كليهء مهام دولتى را بودن استثنا به عهدهء كفايت و كفالت آن دولتخواه واگذار و مقرر فرموديم . بايد تمام وزرا و رجال دولت ، مطالب و عرايض خودشان را از دولتى و شخصى به توسط وزير اعظم به عرض رسانده ، از او جواب و نظم امورات خود را بخواهند و آنچه از طرف وزير اعظم به آنها اظهار مىشود ، حكم و فرمايش ما بدانند . از امروز به بعد تمام امورات دولتى بر عهدهء وزير اعظم است و مسئول ما وزير اعظم خواهد [ بود ] لا غير . هريك از چاكران دربارى از مدلول اين حكم تمرد نمايد مورد سخط و غضب ملوكانه خواهد شد . هشتم ربيع الاول 1315 . مرمت پل آجى تبريز به واسطهء باران و سيل ، پل آجى تبريز شكست خورده و قدرى خراب شده بود . در ماه صفر المظفر 1315 ، حسنعلى خان امير نظام پيشكار آذربايجان ، هزار و پانصد تومان از خود براى مخارج پل داد و پل را تعمير و مرمت كامل نمودند . حدوث برق در آقبلاق در عشر دوم صفر 1315 ، روزى در قريهء آقبلاق از محال اوزوم ديل قراجهداغ ، باران شديدى باريده . در آنوقت گلهء گوسفند قريهء مزبوره كه متجاوز از صد و پنجاه رأس بوده ، در دامنهء كوهى آرميده بود ، ناگاه برق زده تمام گوسفندان را سوخته است . حدوث برق در قلعهء رباط كرموكيفان [ در ] قلعهء رباط كرموكيفان كه سرحد زعفرانلوى قوچان است ، در ماه صفر 15 ، باران شديدى باريده . پسر پانزده ساله و زنى در اطاق تحتانى قلعه مزبوره خوابيده بودند ، برق